example of monthly yield graph of 2 separate groups of solar panels with OK4 inverters
meterstanden inverters
links
PV-systeem
meten=weten
grafieken
graphs
huurwoningen
nieuws
index
graphs per day
seasonal effects
yearly overviews
complete overviews
yield verification
grid-connected meter readings
financial aspects
variation among inverters
effects of shading
system deviations, defects

Jaaroverzichten

Inverter kWh meterstanden (update: 4 maart 2010)

1. Meterstanden 4x 93 Wp groep (alle jaren in 1 grafiek)
2. Meterstanden 6x 108 Wp groep (alle jaren in 1 grafiek)
3. Meterstanden 2x 108 Wp groep ZUID (alle jaren in 1 grafiek)
4. Meterstanden compleet PV-systeem (alle jaren in 1 grafiek)

- zie ook de continu doorlopende meterstanden grafiek in de deelsectie totaaloverzichten
- zie ook de direct uit de dagelijkse meterstanden berekende dagopbrengsten: gerealiseerde dagopbrengsten, gemiddelde dagopbrengsten en/of genormeerde dagopbrengsten
- zie ook de interactieve meterstand grafieken per kalendermaand

Voor deze "basis" grafieken worden de m.b.v. het OK485 data interface dagelijks (ochtendmeting) uitgelezen meterstanden opgeteld per groep AC modules (93 Wp resp. 108 Wp*), alsmede separaat de daaruit afgeleide totale meterstand voor het gehele in bedrijf zijnde PV-systeem. Om verschillende jaren goed met elkaar te kunnen vergelijken zijn de meterstanden voor elk jaar op (de ochtend van) 1 januari hypothetisch in de betreffende spreadsheet op 0 gezet. De kWh tellers in de OK4 inverters kunnen namelijk niet softwarematig worden gereset, maar blijven accumuleren (wel is er in de OK4 data manager de mogelijkheid om zelf per dag meterstanden te resetten). De eind meterstanden van defecte (vervangen) inverters zijn ook in de berekeningen en de grafieken opgenomen om geen "breuken" in de lijnen te krijgen. De afzonderlijke grafieken geven 1 groep AC modules weer of de totale systeem meterstand. Het actuele jaar is met iets dikkere symbolen afgebeeld.

*De twee laatst bijgeplaatste 108 Wp modules (pal zuid) zullen eind 2009 in een separate grafiek worden toegevoegd.


1. Meterstanden 4x 93 Wp groep (totaal 372 Wp)

Het eerste jaar (2000) is onvolledig - de 4 panelen werden 6 maart op het dak geplaatst, 13 maart op het electriciteitsnet aangesloten (= begin energieproductie en start kWh tellers in de inverters) terwijl pas op 28 maart de eerste meting gedaan kon worden omdat pas op die dag de datakabel en het OK485 interface op de computer werden aangesloten. Omdat het eerste deel van het jaar geen productie gemeten is, is deze accumulerende curve dan ook niet met de andere jaren te vergelijken qua totaalopbrengst, maar wel qua vorm van de curve. De jaren 2001-2005 zijn volledig gemeten en dus goed met elkaar te vergelijken. Opvallend zijn de vormverschillen in het voorjaar tussen bijvoorbeeld 2001 en 2002 (voorjaar 2001 was zeer nat en somber), en de zeer hoge opbrengst (sterk stijgende curve) in 2003, wat dan ook voor dit PV-systeem tot nu toe een recordjaar was. 2004 en 2005 vielen in het voorjaar ook enigzins tegen, maar dat had een andere reden, namelijk de tijdelijke uitval van 3 van de 4 omvormers op de 93 Wp AC modules in korte tijd (2004), waarbij er 1 gelukkig binnen een paar weken weer opstartte en er 2 vrij snel door nieuwe vervangen werden. In 2005 was 1 omvormer langdurig sinds eind 2004 defect in afwachting van de pas eind mei uitgevoerde renovatie waarbij een nieuw exemplaar werd geplaatst en alle omvormers binnen in huis werden opgehangen.

Verder valt op dat, terwijl er relatief grote verschillen in het voorjaar zijn te zien, dat de jaren 2001, 2002 en 2004 vrijwel op dezelfde jaarproductie uitkomen van ongeveer 320 kWh, en 2003 daarvan exceptioneel in positieve zin afwijkt (377 kWh, dat is 18% meer opbrengst). Let ook op het naar boven buigende stukje laatste curve voor 2004, een gevolg van de zeer zonnige 2 laatste weken van het jaar. Ook 2005 heeft een iets oplopende curve aan het einde van het jaar, en ondanks de grote problemen in het begin van het jaar en de mogelijke nadelige effecten van de nieuwe DC-bekabeling (25 meter, 2,5 mm²) vanaf begin juni, komt de jaaropbrengst toch nog behoorlijk hoog uit, geholpen door een zeer goed naseizoen waardoor de curve (die in augustus nog enigzins achterbleef) toch nog als op-één-na-hoogste eindigt van de tot dan toe gemeten jaren. 2008 had van 26 tot en met 30 december ook prachtig zonnig weer en dus ook een leuk "eindejaars staartje". 2009 zat halverwege het jaar "goed op koers" en ondanks een behoorlijk tegenvallende winterperiode aan het eind van het jaar (toch de laagst impact hebbende periode), werd door de hoge zomeropbrengst een zeer goed eindresultaat neergezet: 343,2 kWh (923 kWh/kWp).

2006, het gehele jaar met een volledig gerenoveerd systeem werkend, bleek ook bovengemiddeld uit te pakken, en zelfs 2007, met een behoorlijk verregende zomer (juni en juli), maar gelukkig met een exceptioneel droog en zonnig voorjaar (met name april), kwam op vrijwel gelijke hoogte uit (mede geholpen door een laatste, vrij zonnig zetje in december). 2008 liep, gemiddelde genomen (zonnige maart/april, verregende juli/augustus) keurig in de pas met de laatste jaren en kwam iets boven het resultaat voor 2007 uit. Ergo, ondanks alle "negatieve" invloeden bij tijd en wijlen, zowel van technische als van klimatologische aard, aan het eind van het jaar blijkt het resultaat toch dichter bij elkaar te liggen dan je van tevoren zou bevroeden. Met, uiteraard, 2003 als hors categorie uitzondering, maar dat was dan ook in alle opzichten een recordjaar, met bovendien bij Polder PV vrijwel geen technische probleempjes. Die curve steekt dan ook mijlenver boven alle andere uit. Er kan er maar een de beste wezen.

Ook al is de vorm van de deelcurves soms (plaatselijk) iets verschillend, de basisvorm is altijd een vrij vlakke "S-curve", met een vrijwel lineair steil klimmend gedeelte in voorjaar/zomer, een afvlakkende deel in de herfst, een bijna vlak, zeer matig hellend gedeelte in de winter, en een opklimmende curve in de lenteperiode. "Gaten" in de grafieken zijn periodes waarin niet gemeten kon worden (vakanties e.d.); deze worden "overbrugd" m.b.v. een "interpolatie"lijn tussen de 2 dichtstbijzijnde punten om het (meest waarschijnlijke) verloop van de curve te visualiseren cq. te benaderen. Voor deze grafieken is gekozen voor kleinere datasymbolen dan die in het totaaloverzicht zijn gebruikt om de verschillen tussen de dicht bij elkaar liggende curves goed te laten uitkomen.


2. Meterstanden 6x 108 Wp groep (totaal 648 Wp)

(Zie ook de toelichting bij de figuur voor de 4x 93 Wp groep). Het eerste jaar (2001) is onvolledig - de 6 nieuwe panelen werden pas op 12 oktober op het dak geplaatst en op het electriciteitsnet aangesloten (= begin energieproductie en start kWh tellers in de inverters); er kon direct gemeten worden. De jaren 2002-2005 zijn volledig gemeten en dus wel goed met elkaar te vergelijken. Weer valt de zeer hoge opbrengst van 2003 op. Let op dat de totale meterstand bijna 2x zo hoog is dan bij de 4x 93 Wp groep (vergelijk de schalen voor de Y-as!). Dit komt niet alleen doordat in deze groep 2 panelen meer aanwezig zijn, maar ook door de betere panelen en de hoge efficiëntie van de combinatie 108 Wp paneel/OK4E inverter. Het is dan ook met name de bijplaatsing van deze groep AC modules die ervoor heeft gezorgd dat ons energiezuinige huishouden in hoge mate zelfvoorzienend is geworden m.b.t. het elektriciteitsverbruik.

Let op het minder grote verschil tussen de curves voor 2002 en 2004 in het voorjaar. Er was toen weliswaar ook 1 omvormer van deze groep uitgevallen, maar dat telt minder hard aan binnen een groep van 6 108 Wp AC modules, dan de uitval van 3 omvormers in een groep van 4 93 Wp AC modules. Merkwaardig is wel dat de uiteindelijke jaaropbrengst van 2004 voor deze groep duidelijk lager ligt dan die voor 2002, terwijl in de 93 Wp groep de jaaropbrengsten vrijwel gelijk zijn. Ik vermoed dat dat deels te maken heeft met de schaduwwerking in de wintermaanden op de 108 Wp groep (4 van de 6 panelen beschaduwd; de 93 Wp groep is in zijn geheel onbeschaduwd), maar het kan ook zijn dat het resultaat van 2004 onder druk is komen te staan doordat 1 van de vervangende omvormers in de 108 Wp groep (per 8 november 2003) ietwat tegenvallend presteert. Een derde verklaring kan zijn dat, terwijl er in 2002 relatief veel lange periodes met extreem veel zon waren (zie de dagcurves voor beide groepen), de opbrengsten in 2004 door het wisselvalliger weer meer over het gehele jaar uitgespreid zijn. Bij "productief" weer, zullen de 108 Wp modules evenredig meer "profiteren" dan de 93 Wp modules, hetgeen misschien de verschillen in effecten op de meterstanden curves mede kan verklaren.

Dat laatste argument kan deels ook de verklaring zijn voor het opvallend achterblijven van de curve voor 2005. Dit jaar kende zeer sterk wisselvallig weer, wat mogelijk het "voordeel" van deze groep t.o.v. jaren met zeer lange, zonnige periodes, heeft afgezwakt. Ook in de 108 Wp groep hadden we weer ernstige problemen met een defecte omvormer die zeker 2 maanden in het vaak zeer productieve voorjaar heeft "plat" gelegen en pas eind mei door een nieuw exemplaar is vervangen tijdens de systeemrenovatie (goed is te zien dat de curve al eind april onder die voor 2004 duikt). Door de niet al te beste zomer bleef de cumulatieve meterstand van deze groep flink achter bij die van andere jaren en het is goed mogelijk dat door de hoge theoretische productie van deze panelen de verliezen in de lange DC kabels de uiteindelijke opbrengsten nog eens extra in negatieve zin hebben beïnvloedt (veel sterker dan bij de iets ondergedimensioneerde 93 Wp panelen). De cumulatieve effecten veroorzaken toch al gauw een verschil van zo'n 25 kWh productie met het voorafgaande jaar.

In 2007 bleef de opbrengst van deze groep wederom een stuk achter bij die voor andere jaren (behalve "renovatiejaar" 2005). Dit is hoogstwaarschijnlijk te wijten aan enkele omvormers in de groep waarvan de opbrengsten tegenvallen. Zo was onze "oudste" nog levende omvormer (oorspronkelijk uit 2000, tijdens de renovatie eind mei 2005 [per ongeluk] door de installateurs op een 108 Wp module aangesloten) het laatste jaar het beduidend slechter gaan doen, hoogstwaarschijnlijk doordat de inverter temperatuur veel hoger ligt dan die voor de andere omvormers. Dit oude, door mij vertroetelde beestje, had duidelijk zijn beste tijd achter de rug en is na het passeren van de 700 kWh grens vervangen. Door de cumulatie van al dit soort effecten, is het resultaat voor de 108 Wp groep ietwat tegengevallen de laatste tijd.

Op 2 februari 2008 zijn daarom enkele slechter presterende exemplaren door nieuwe vervangen. Ondanks de opname van drie gloednieuwe OK4 omvormers in het systeem valt de curve tot en met begin april nogal tegen door de relatief matige maand maart. De omvormers zelf doen het prima. Eind 2008 bleek de curve een gemiddeld resultaat te geven t.o.v. de andere "post-renovatie" jaren.

2009 bleef t.o.v. de 93 Wp groep de curve voor de 108 Wp groep ietwat achter, ook al wordt ook hier 2009 een goed jaar. De behoorlijk minder sterke impact t.o.v. het resultaat voor de groep met 93 Wp modules heeft te maken met het feit dat er in deze groep enkele "zwakker presterende" OK4 omvormers zitten (te zien aan de dagelijkse productiedata per omvormer), dat deze groep deels in de wintermaanden wordt beschaduwd, en dat de kabelverliezen voor deze modules na de renovatie eind mei 2005, waarschijnlijk hoger zijn dan die voor de iets minder krachtige 93 Wp exemplaren. Uiteindelijk bleek het resultaat voor 2009 lager uit zal komen dan in 2002 toen alle OK4 omvormers nog goed natuurlijk geventileerd onder de modules hingen op het dak boven de vierde verdieping, de PV-modules nog relatief "vers" waren, en er nog helemaal geen structurele problemen bij deze "unieke" omvormertjes waren opgedoken. Eindresultaat voor 2009: 604,6 kWh (933 kWh/kWp).


3. Meterstanden 2x 108 Wp groep ZUID (totaal 216 Wp)

Voor de eerste maal een overzichtsgrafiek voor de laatste aanwinst van Polder PV, de in augustus 2007 bijgeplaatste 2 pal zuid gerichte en uitmuntend werkende 108 Wp modules (identiek aan de reeds in het PV-systeem opgenomen andere 108 Wp exemplaren). Uiteraard is de grafiek voor 2007 niet compleet, maar die voor 2008 en 2009 zijn vlekkeloos en geheel aanwezig. Duidelijk is te zien dat 2009 overall een fors betere productie gaf te zien dan 2008: de lange en zeer zonnige zomerperiode is daar debet aan. Vanaf juli "verlaat" de curve voor 2009 dan ook die van 2008, en eindigt fors hoger op 31 december. Op 212,6 kWh wel te verstaan. Een fantastisch hoge genormeerde jaaropbrengst van maar liefst 984 kWh/kWp. 134 kWh/kWp boven de SDE normeringscap...


4. Totale meterstanden gehele PV-systeem (372 > 1.020 > 1.236 Wp)

Het eerste jaar (2000) is onvolledig (zie grafiek 93 Wp panelen). Waar de curve voor 2001 aan het eind van het jaar normaliter had moeten "afvlakken" (vergelijk met curve voor 2000), wordt deze door bijplaatsing van de 6 stuks 108 Wp panelen op 12 oktober 2001 weer tijdelijk "omhoog gedwongen" door de bijkomende productie (al is dat niet veel aan het eind van het jaar, het maakt natuurlijk wel verschil t.o.v. het tot dan toe werkende systeem met "slechts" 4 93 Wp panelen). De jaren 2002 - 2006 zijn volledig gemeten met een 1.020 Wp PV-systeem en dus goed met elkaar te vergelijken. Wederom valt de hoge opbrengst in 2003 op, op jaarbasis dik boven de 1.000 kWh (> 1 MWh); 2002, 2004, 2005 en 2006 ontlopen elkaar niet veel wat het eindresultaat betreft, ondanks de zeer opvallende verschillen in de voorjaarsperiode (oorzaak: combinatie van factoren als defecte omvormers en asynchrone lichtomstandigheden door het jaar heen).

In oktober-december 2007 is alweer goed te merken dat er 2 (108 Wp) modules in het systeem zijn bijgeplaatst (14 augustus): de curve begint duidelijk weg te lopen van die van de voorgaande jaren (afgezien die van het exceptionele jaar 2003, off course...) en eindigt, ondanks (a) de slechte zomer van 2007, (b) ietwat tegenvallende productie van enkele matig presterende omvormers in, met name, de 108 Wp groep, door de uitzonderlijk goed presterende, pal zuid georiënteerde, en van nieuwe OK4 omvormers voorziene 108 Wp modules, een behoorlijk stuk boven de jaren 2002-2006 toen er nog maar 10 modules in het totale systeem aanwezig waren. In 2008 wordt het verschil vooral in de zomer reeds goed zichtbaar: de totale productie van het met 2 modules verrijkte systeem neemt behoorlijk toe en ligt in juni al behoorlijk boven de record opbrengsten van de in 2003 nog uit 10 modules bestaande installatie. De totale opbrengst van het uitgebreide systeem is eind 2008 dan ook fors uitkomen boven de recordopbrengst voor het uit 2 panelen minder bestaande systeem in 2003 (totale productie: 1.122 kWh). 2009 liet na een goede januarimaand een sombere februari zien met als gevolg een "vertraagde" cumulatiecurve. Vanaf het voorjaar ging echter de zonnemotor goed draaien en werd in juni al de curve van die voor vorig jaar (vergelijkbaar, want ook toen hele jaar 12 modules aanwezig) ingehaald. In juli en augustus (laatste: nieuwe recordmaand!) scheurde de zonnestroom productie door en komt dan al hoog boven de curve voor 2008 uit. De najaarsmaanden september en oktober vielen ietwat tegen, evenals de laatste 2 maanden, maar dat mocht de pret niet drukken. In totaal werd er 1.160,4 kWh geproduceerd (939 kWh/kWp). Niet ver van het totale jaarlijkse elektra verbruik van zo'n 1.200 kWh!

2010 begon rustig, met twee sneeuwrijke winterse maanden en veel bewolking in februari.

Uit de uiteindelijk behaalde jaaropbrengsten per groep zonnepanelen (fictieve jaarlijkse meterstanden bij het invallen van de duisternis op 31 december) worden de genormeerde jaaropbrengsten berekend, wat een belangrijke eerste stap is voor een objectieve vergelijking van de (jaar-)productie van verschillende typen zonnepanelen en verschillende systemen. Mits die systemen niet te ver van elkaar verwijderd zijn, omdat klimatologische verschillen per lokatie een van de belangrijkste variabelen zijn die invloed hebben op de uiteindelijke jaarproductie.

 


© 2005-2010 Peter J. Segaar/Polder PV, Leiden (NL)